Functiewaardering en gelijkwaardig werk: gids voor het mkb
Verschillende functies eerlijk vergelijken met vaardigheden, inspanning, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden, de vier criteria uit de richtlijn.
Gelijk loon voor hetzelfde werk voelt vanzelfsprekend. Gelijk loon voor werk van gelijke waarde is lastiger: een teamleider magazijn en een officecoördinator doen ander werk dat toch evenveel waard kan zijn. Artikel 4 van Richtlijn (EU) 2023/970 vraagt om een beloningsstructuur die die vergelijking mogelijk maakt, met objectieve, genderneutrale criteria.
De vier criteria
- Vaardigheden: kennis, opleiding en ervaring die de functie vraagt.
- Inspanning: mentale en fysieke inspanning, inclusief concentratie en werkdruk.
- Verantwoordelijkheid: voor mensen, geld, middelen, klanten of veiligheid.
- Arbeidsomstandigheden: werkomgeving, werktijden, reizen, emotionele belasting.
Waar relevant mogen andere functiegebonden factoren meetellen. Is er een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, dan worden de criteria met hen afgesproken.
Eenvoudige scoremethode
Scoor elke functie, niet de persoon, van 1 tot 5 per criterium. Schrijf per score één zin uitleg, zodat de volgende beoordelaar hetzelfde scoort. Tel op. Functies met vergelijkbare totalen vormen één schaal.
Voorbeeld: een klantenservicemedewerker scoort 3, 3, 2, 2 (totaal 10). Een junior boekhouder scoort 3, 2, 3, 1 (totaal 9). Ze kunnen in dezelfde schaal vallen, ook al lijkt het werk anders.
Valkuilen
Fysieke kracht hoog waarderen en emotionele belasting negeren is een klassieke bron van ongelijkheid. Net als de persoon beoordelen in plaats van de functie. Test je systeem: komen functies die vooral door vrouwen worden gedaan allemaal lager uit, kijk dan of er een criterium ontbreekt.
Van scores naar salarisschalen
Elke schaal krijgt een minimum, midden en maximum. Die gebruik je voor het salaris in je vacatures, voor informatieverzoeken en vanaf 100 werknemers voor de rapportage. De wizard helpt je met scoren en schalen, met een gratis voorbeeld.
Bronnen
Artikel 4 van Richtlijn (EU) 2023/970 op EUR-Lex. Zie onze methodologie.
Veelgestelde vragen
- Heb ik een adviseur nodig voor functiewaardering?
- Niet per se. Een klein bedrijf kan een handvol functies op de vier criteria scoren en de redenering vastleggen. Vraag advies bij geschillen of complexe structuren.
- Beoordeel ik de functie of de persoon?
- De functie. Prestaties en ervaring bepalen waar iemand binnen de schaal zit, niet in welke schaal de functie valt.
- En als we een cao hebben?
- Een cao kan al een functiewaarderingssysteem bevatten. Check dan of dat systeem de vier criteria dekt en of de uitkomst genderneutraal is.
Dit artikel biedt structuur en algemene informatie, geen juridisch advies.
Gidsen
- Salarishuis maken voor een klein bedrijf: stappenplan zonder adviseur
In 6 stappen zelf een salarishuis opzetten: functies op een rij zetten, scoren, groeperen in schalen, bandbreedtes bepalen en vastleggen.
- Criteria voor loonontwikkeling: zo leg je ze vast in het mkb
Artikel 6 van de Europese richtlijn loontransparantie vraagt objectieve, genderneutrale criteria voor beloning en doorgroei. Met voorbeelden.
- Informatieverzoek over beloning: zo antwoord je (met voorbeeldbrief)
Een medewerker vraagt naar het gemiddelde loon per geslacht? Wat je moet geven, binnen welke termijn, plus een gratis voorbeeldbrief voor werkgevers.